Chemische stoffen

Alles om ons heen bestaat uit chemische stoffen. De materialen en producten in onze samenleving zijn doorgaans goed getest op risico’s voor mens en milieu. Ze worden alleen gebruikt als ze volgens de huidige stand van de wetenschap veilig zijn voor mens en milieu, binnen de beoogde toepassingen. Desondanks kunnen er toch (nog) stoffen zijn die in de praktijk risico’s met zich meebrengen. Bijvoorbeeld omdat ze in een niet voorziene toepassing worden gebruikt of omdat de risico’s nog niet bekend waren toen ze op de markt kwamen. Dan proberen we het gebruik van deze stoffen terug te dringen en ze te vervangen door veilige alternatieven. Het achteraf inspelen en afstemmen op (nieuwe) risico’s is inefficient en vaak duur. Een Safe-by-Design aanpak voorkomt deze achteraf maatregelen.

Fundamentele innovatie
Regels die het gebruik van gevaarlijke stoffen beperken, leiden doorgaans tot ‘eenvoudige substitutie’; het vervangen van een stof door een vergelijkbare stof (bijvoorbeeld vervanging van PFOA door GenX). Safe-by-Design gaat een stap verder en richt zich op meer fundamentele innovatie: het ontwerpen van niet-toxische of misschien zelfs niet-chemische alternatieven voor bepaalde toxische stoffen. Dit past in het streven naar een ‘non toxic environment’. Safe-by- Design richt zich hierbij op de veiligheid van zowel de chemicaliën zelf als de daarmee gevormde materialen en (bij)producten. Door de focus primair te verleggen van de functie naar de veiligheid van de betreffende chemicaliën wordt de horizon voor veiliger alternatieven verbreed.

Safe Chemicals Innovation Agenda (link)
Voor het ontwerpen van die alternatieven, en dus het handen en voeten geven aan Safe-by-Design, ontbreekt nog veel kennis. Nederland heeft daarom de Safe Chemicals Innovation Agenda (SCIA) opgesteld, een onderzoeksagenda waarin zeven onderzoeksthema’s worden voorgesteld voor nader onderzoek naar veiligere alternatieven.  Bijvoorbeeld groepen van stoffen zoals oplosmiddelen, brandvertragers en conserveringsmiddelen. Deze onderzoeksagenda is tot stand gekomen in overleg met veel (internationale) partijen en dient als voorzet voor een Europees onderzoeksprogramma.

Voorbeeld
Op dit moment werken we in het kader van de SCIA en Safe-by-Design aan een pilot. In deze pilot zoeken we naar alternatieven voor anti-fouling (aangroeiwerende middelen) voor de pleziervaart. De huidige middelen zijn schadelijk voor het milieu. Daarbij kijken we nadrukkelijk naar niet-chemische oplossingen, zoals het aanpassen van het ontwerp van de huid of de coating van vaartuigen. Tijdens deze pilot werken we samen met de ketenpartners. Dat zijn alle verantwoordelijke partijen in de keten van ontwerp van een materiaal of product tot aan de fase van afval en recyclen, zowel bedrijven als overheden.

Meer informatie
Lees meer over chemische stoffen op: Documenten voor Chemische Stoffen


Cookie-instellingen
Cookie-instellingen sluiten

Cookie-instellingen wijzigen

Deze website maakt gebruik van cookies. Cookies worden onder andere gebruikt voor het bijhouden van statistieken, het opslaan van voorkeuren, het optimaliseren van deze website, de integratie van social media en marketingdoeleinden. Lees meer over cookies en jouw privacy in ons cookieverklaring. Wij gebruiken de hieronder genoemde soorten cookies.


Deze cookies gebruiken we om de basisfuncties van deze website te kunnen laten draaien en om inzicht te krijgen in het gebruik. Deze cookies verzamelen nooit persoonsgegevens. Deze cookies zijn noodzakelijk voor het functioneren van de website en worden daarom altijd geplaatst.

Deze cookies verzamelen gegevens zodat we inzicht krijgen in het gebruik en deze website verder kunnen verbeteren.

Indien u deze toestaat, worden deze cookies gebruikt door aanbieders van externe content die op deze website kan worden getoond. In sommige gevallen gaat het daarbij om marketing- en/of tracking cookies, die het gedrag van bezoekers vastleggen en op basis daarvan gepersonaliseerde advertenties tonen op andere websites.