Chemische stoffen

Bijna alle materialen en producten in onze samenleving bevatten chemische stoffen. Deze stoffen zijn doorgaans goed getest op risico’s voor mens en milieu. Ze worden alleen gebruikt als ze volgens de huidige stand van de wetenschap veilig zijn voor mens en milieu, binnen de beoogde toepassingen. Desondanks kunnen er toch (nog) stoffen zijn die in de praktijk risico’s met zich meebrengen. Bijvoorbeeld omdat ze in een niet voorziene toepassing worden gebruikt of omdat de risico’s nog niet bekend waren toen ze op de markt kwamen. Dan proberen we het gebruik van deze stoffen terug te dringen en ze te vervangen door veilige alternatieven. Dat is inefficiënt en vaak duur. Een Safe-by-Design aanpak voorkomt deze achteraf maatregelen.

Fundamentele innovatie
Regels die het gebruik van gevaarlijke stoffen beperken, leiden doorgaans tot ‘eenvoudige substitutie’; het vervangen van een stof door een vergelijkbare stof (bijvoorbeeld vervanging van PFOA door GenX). Safe-by-Design gaat een stap verder en richt zich op meer fundamentele innovatie: het ontwerpen van niet-toxische of misschien zelfs niet-chemische alternatieven voor bepaalde toxische stoffen. Dit past in het streven naar een ‘non toxic environment’. Safe-by- Design richt zich hierbij op de veiligheid van zowel de chemicaliën zelf als de daarmee gevormde materialen en producten. Door de focus primair te leggen op de functie van de betreffende chemicaliën wordt de horizon voor veiliger alternatieven verbreed.

Safe Chemicals Innovation Agenda
Voor het ontwerpen van die alternatieven, en dus het handen en voeten geven aan Safe-by-Design, ontbreekt nog veel kennis. Nederland heeft daarom de Safe Chemicals Innovation Agenda (SCIA) opgesteld, een onderzoeksagenda waarin zeven onderzoeksthema’s worden voorgesteld voor nader onderzoek naar veiligere alternatieven.  Bijvoorbeeld groepen van stoffen zoals oplosmiddelen, brandvertragers en conserveringsmiddelen. Deze onderzoeksagenda is tot stand gekomen in overleg met veel (internationale) partijen en dient als voorzet voor een Europees onderzoeksprogramma.

Voorbeeld
Op dit moment werken we in het kader van de SCIA en Safe-by-Design aan een pilot, samen met de ketenpartners. Dat zijn alle verantwoordelijke partijen in de keten van ontwerp van een materiaal of product tot aan de fase van afval en recyclen, zowel bedrijven als overheden. In deze pilot zoeken we naar alternatieven voor anti-fouling (aangroeiwerende middelen) voor de pleziervaart. De huidige middelen zijn schadelijk voor het milieu. Daarbij kijken we nadrukkelijk naar niet-chemische oplossingen, zoals het aanpassen van het ontwerp van de huid of de coating van vaartuigen.

Meer informatie
Lees meer over chemische stoffen op:

Service Contact

Over deze site Cookies Privacy